Asset Publisher
Geocaching
Marzyliście w dzieciństwie o poszukiwaniu skarbów, niczym bohaterowie powieści Roberta L. Stevensona czy filmów o dzielnym Indianie Jonesie? Jeśli dodatkowo uważacie, że poszukiwanie może być ciekawsze niż sam skarb, to geocaching jest czymś dla was.
Geocaching powstał dokładnie 4 maja 2000 r. Amerykanin Dave Ulmer ukrył tego dnia w lesie wiadro wypełnione różnymi przedmiotami. Jego współrzędne podał na grupie dyskusyjnej użytkowników nawigacji satelitarnej GPS. Ci przez kolejne dni, z wykorzystaniem swoich odbiorników GPS, poszukiwali wiadra i dzielili się swoimi wrażeniami na grupie. Wkrótce w podobny sposób różne pojemniki zaczęli ukrywać inni entuzjaści technologii satelitarnego namierzania obiektów. Niedługo też po raz pierwszy użyto nazwy geocaching.
Wszystko to było możliwe dzięki odkodowaniu, wcześniej zakłócanego przez wojskowych, sygnału wysyłanego przez satelity do odbiorników GPS. System nawigacji satelitarnej GPS został bowiem stworzony przez Departament Obrony Stanów Zjednoczonych. Nic zatem dziwnego, że początkowo miał służyć wyłącznie celom militarnym. Jednak po pomyłkowym zestrzeleniu w 1983 r. nad terytorium b. ZSRR koreańskiego samolotu pasażerskiego uznano, że GPS powinien zostać udostępniony także cywilom. Aż do 2000 r. dla zwykłych użytkowników pozostawał jednak właściwie bezużyteczny, bowiem tzw. degradacja sygnału, zapobiegliwie wprowadzona przez wojsko, ograniczała dokładność określania pozycji do 100 metrów. Po decyzji Billa Clintona o wyłączeniu zakłócania, dokładność systemu wzrosła do 4-12 metrów. Rozpoczęła się nowa era nie tylko dla turystów i podróżników, ale też w wielu innych dziedzinach życia. Szacuje się, że dziś już 6-7 proc. europejskiego PKB (produktu krajowego brutto) zależy od zastosowań nawigacji satelitarnej.
Na tropie przygody
Na czym dziś polega geocaching? Od czasów Dave'a Ulmera główna idea nie zmieniła się. To gra terenowa polegająca na poszukiwaniu, przede wszystkim z użyciem GPS, „skarbów" ukrytych przez jej innych uczestników. „Skarbami" są skrzynki - wodoszczelne pojemniki, zawierające drobne przedmioty oraz dziennik.
Jak zacząć zabawę w geocaching? Na początek musimy wybrać skrzynkę, której będziemy poszukiwać. Bazy skrzynek znajdziemy w serwisach internetowych, takich jak opencaching.pl czy geocaching.pl. Na początku warto wybrać skrzynkę tradycyjną (czyli taką, której położenie jest dokładnie określone) i o niezbyt wysokim poziomie zadań i trudności terenu (określane są one w pięciostopniowej skali). Jeśli wybierzemy skrzynkę, którą niedawno ktoś odnalazł, mamy większą szansę, że nie została jeszcze zniszczona. Warto więc sprawdzić w bazie ostatnie zapisy jej dotyczące.
Przed wyruszeniem na wyprawę, poza zanotowaniem wszystkich szczegółów dotyczących skrzynki, dobrze jest przejrzeć mapę, żeby zapoznać się z terenem. Na wyprawę warto wziąć łopatkę i rękawice, przydać może się też zestaw naprawczy, na wypadek, gdyby skrzynka była uszkodzona (torebki foliowe, ołówek, nowy dziennik), a także jakiś przedmiot na wymianę. Najważniejszym wyposażeniem będzie oczywiście GPS. Możemy kupić oddzielne urządzenie lub - wykorzystując moduł GPS w swoim smartfonie - zainstalować aplikację, która pokazuje nasze położenie, a nierzadko jest także od razu zintegrowana z bazą ukrytych skrzynek. W wyborze odpowiedniej opcji pomogą nam forumowicze w jednym z poświęconych geocachingowi serwisów internetowych.
Las pełen niespodzianek
W internetowych bazach można znaleźć coraz więcej skrzynek ukrywanych w lasach, również przez samych leśników. Jest to bowiem jeszcze jeden sposób na przyciągnięcie turystów do lasów i pokazanie ich piękna. Chcąc znaleźć w bazie takie skrzynki, najlepiej w wyszukiwarce jako ich właściciela, podać "nadleśnictwo". Można też o nie zapytać w siedzibie nadleśnictwa. Każde takie pytanie będzie zachętą dla leśników, by przygotować na swoim terenie tego typu atrakcje dla turystów.
Kilkanaście skrzynek w najciekawszych miejscach swoich lasów ukryli np. leśnicy z Nadleśnictwa Katowice (RDLP Katowice). Opis każdej z nich przybliża przy okazji historię miejsca. Reakcje internautów są entuzjastyczne. Wysoko poprzeczkę zawiesili pracownicy Nadleśnictwa Lidzbark (RDLP Olsztyn). Ich skrytki w formie wyrzeźbionego ptaka zostały umieszczone w koronach drzew, 12-20 metrów nad ziemią. Zdobycie wszystkich, czyli przejście trasy "Tylko dla orłów", to nie lada wyzwanie.
Skrzynka z zagadką
Podczas zabawy w geocaching w lesie trzeba pamiętać o jednej, bardzo ważnej sprawie. Skrzynek nie można zakopywać! Rozkopywanie gruntu, a nawet rozgarnianie ściółki to niszczenie lasów. Jest to wykroczenie karane grzywną. Właśnie ze względu na ochronę lasów, niektóre serwisy internetowe nie pozwalają w swoich bazach na rejestrację skrzynek zakopanych w lesie.
Zgodnie ze zwyczajem, znalazca skrzynki powinien wpisać się w dzienniku, który zwykle jest w niej schowany. Można też wymienić znaleziony w skrzynce przedmiot lub dołożyć własny (zazwyczaj są to drobne zabawki, maskotki). W przypadku niektórych skrzynek celem samym w sobie jest przenoszenie ukrytych w nich przedmiotów z jednej lokalizacji do innej i śledzenie w serwisach internetowych tras, pokonywanych przez fanty. Po powrocie z każdej wyprawy powinniśmy opisać nasze poszukiwania z serwisie, w którym skrzynka była zarejestrowana, nawet jeśli nie udało jej się znaleźć.
Zabawę w poszukiwanie skrzynek można urozmaicać na różne sposoby. Żeby znaleźć skrzynkę multicache, trzeba pokonać etapy, a na każdym z nich otrzymuje się tylko część potrzebnych informacji. Z kolei skrzynka typu quiz wymaga rozwiązania zagadki: może to być łamigłówka, puzzle do ułożenia lub obliczenia. Skrzynki oznaczane są także dodatkowymi parametrami, które określają czego możemy spodziewać się na miejscu. Z pewnością na brak wrażeń nie będziemy narzekać.
Asset Publisher
Nocne Życie Lasu
Nocne Życie Lasu
Tytuł projektu: Nocne życie lasu
Okres realizacji: 2025-2029
Cel projektu: Wzmocnienie ochrony i zachowania przyrody, różnorodności biologicznej w ekosystemach leśnych, poprzez kompleksową, ponadregionalną ochronę populacji mopka i włochatki zasiedlających obszary Natura 2000.
Cele szczegółowe:
- Uzupełnieniu stanu wiedzy na temat rozmieszczenia oraz biologii gatunków objętych projektem poprzez działania inwentaryzacyjne i monitoringowe realizowane w okresie 2025-2029 r.
- Uzupełnienie luki w procesie zarządzania zasobami przyrodniczymi w kraju, ze szczególnym uwzględnieniem leśnych gatunków nocnych poprzez zlikwidowanie problemu braku pełnej informacji przyrodniczej na temat ich występowania na obszarach objętych projektem.
- Uzupełnienie stanu wiedzy na temat liczebności populacji gatunków objętych projektem na wyznaczonych powierzchniach badawczych, wskazanie preferowanych siedlisk oraz analiza zagrożeń.
- Utrzymanie różnorodności biologicznej w ekosystemach leśnych, a także kreowanie zadań, które umożliwią jej utrzymanie w przyszłości.
- Poprawa warunków bytowania gatunków objętych projektem, poprzez realizację celowanych działań ochrony czynnej zgodnych z najlepszymi dostępnymi praktykami i wiedzą nabytą w ramach projektu.
- Dostarczenie narzędzi do efektywnego zarządzania ekosystemami leśnymi bazujących na aktualnych danych terenowych oraz popartych badaniami naukowymi.
- Podniesienie świadomości społeczności lokalnej, przedstawicieli administracji rządowej oraz samorządowej, pracowników nadleśnictw na temat konieczności oraz celowości ochrony bioróżnorodności ekosystemów leśnych.
- Zbudowanie trwałej platformy współpracy pomiędzy przedstawicielami różnych sektorów na rzecz ochrony gatunków nocnych związanych z ekosystemami leśnymi.
Grupa docelowa:
Projekt skierowany jest do szerokiego grona odbiorców zaangażowanych w ochronę przyrody i zarządzanie zasobami środowiska. Działania projektowe skierowane są do:
- ogółu społeczeństwa, w szczególności uczniów oraz społeczności lokalnych z obszarów objętych projektem, dla których wiedza o przyrodzie ma istotne znaczenie w budowaniu tożsamości lokalnej;
- przedstawicieli administracji rządowej i samorządowej odpowiedzialnych za ochronę środowiska oraz planowanie przestrzenne;
- pracowników instytucji związanych z ochroną przyrody, takich jak Lasy Państwowe, parki narodowe, uczelnie wyższe oraz instytuty badawcze;
- środowisk naukowych i badawczych, wykorzystujących wyniki projektu w badaniach i publikacjach;
- organizacji pozarządowych działających na rzecz ochrony środowiska oraz wspierających działania edukacyjne i popularyzujące wiedzę przyrodniczą.
Projekt koncentruje się na zwiększaniu świadomości ekologicznej, rozwijaniu kompetencji oraz dostarczaniu rzetelnej wiedzy o siedliskach i gatunkach, a także na wzmacnianiu współpracy między zaangażowanymi grupami.
Planowane działania:
Działania ochronne będą prowadzone w oparciu o oficjalne plany ochrony dla obszarów Natura 2000, parków narodowych i rezerwatów przez partnerów projektu:
- Szkołę Główną Gospodarstwa Wiejskiego
- Babiogórski Park Narodowy
- RDLP w Krakowie
- Nadleśnictwo Nowy Targ
- Nadleśnictwo Ujsoły
- Nadleśnictwo Złoty Potok
Pierwszym etapem realizacji projektu będzie przeprowadzenie inwentaryzacji przyrodniczej, której celem jest uzyskanie aktualnych i szczegółowych informacji na temat występowania gatunków objętych projektem. Po jej zakończeniu rozpoczną się działania z zakresu ochrony czynnej, obejmujące zakup oraz rozwieszenie budek lęgowych dla włochatki, wyposażonych w metalowe opaski zabezpieczające przed drapieżnikami, a także zakup i instalację budek dla mopka.
W dalszej kolejności planuje się tworzenie schronów seminaturalnych oraz dostosowanie istniejącej infrastruktury leśnej do potrzeb nietoperzy.
Równocześnie realizować będziemy działania edukacyjne, mające na celu poszerzanie wiedzy lokalnych społeczności na temat gatunków zwierząt objętych projektem, takie jak warsztaty dla szkół, warsztaty dla środowisk specjalistycznych oraz wydarzenia tematyczne i warsztaty metodyczne. Dzięki nim możliwe będzie zwiększenie zaangażowania społeczności lokalnych w proces ochrony przyrody.
Projekt zakończy monitoring, który pomoże zmierzyć efektywność wykonanych działań ochronnych.
Na potrzeby prowadzenia wszystkich zadań terenowych zakupiony zostanie również specjalistyczny sprzęt (m.in. kamery leśne, dźwiękowe rejestratory czy GPS).
Planowane rezultaty projektu:
Głównym rezultatem projektu będzie wykonanie działań ochronnych dla 2 gatunków zwierząt: mopka i włochatki.
Wartość projektu:
Całkowity koszt realizacji projektu: 2 940 681 zł
Kwota wydatków kwalifikowalnych: 2 940 681 zł
Kwota dofinansowania z UE: 2 499 578,85 zł
Projekt realizowany jest w ramach programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027.
#FunduszeUE
