Wydawca treści
Geocaching
Marzyliście w dzieciństwie o poszukiwaniu skarbów, niczym bohaterowie powieści Roberta L. Stevensona czy filmów o dzielnym Indianie Jonesie? Jeśli dodatkowo uważacie, że poszukiwanie może być ciekawsze niż sam skarb, to geocaching jest czymś dla was.
Geocaching powstał dokładnie 4 maja 2000 r. Amerykanin Dave Ulmer ukrył tego dnia w lesie wiadro wypełnione różnymi przedmiotami. Jego współrzędne podał na grupie dyskusyjnej użytkowników nawigacji satelitarnej GPS. Ci przez kolejne dni, z wykorzystaniem swoich odbiorników GPS, poszukiwali wiadra i dzielili się swoimi wrażeniami na grupie. Wkrótce w podobny sposób różne pojemniki zaczęli ukrywać inni entuzjaści technologii satelitarnego namierzania obiektów. Niedługo też po raz pierwszy użyto nazwy geocaching.
Wszystko to było możliwe dzięki odkodowaniu, wcześniej zakłócanego przez wojskowych, sygnału wysyłanego przez satelity do odbiorników GPS. System nawigacji satelitarnej GPS został bowiem stworzony przez Departament Obrony Stanów Zjednoczonych. Nic zatem dziwnego, że początkowo miał służyć wyłącznie celom militarnym. Jednak po pomyłkowym zestrzeleniu w 1983 r. nad terytorium b. ZSRR koreańskiego samolotu pasażerskiego uznano, że GPS powinien zostać udostępniony także cywilom. Aż do 2000 r. dla zwykłych użytkowników pozostawał jednak właściwie bezużyteczny, bowiem tzw. degradacja sygnału, zapobiegliwie wprowadzona przez wojsko, ograniczała dokładność określania pozycji do 100 metrów. Po decyzji Billa Clintona o wyłączeniu zakłócania, dokładność systemu wzrosła do 4-12 metrów. Rozpoczęła się nowa era nie tylko dla turystów i podróżników, ale też w wielu innych dziedzinach życia. Szacuje się, że dziś już 6-7 proc. europejskiego PKB (produktu krajowego brutto) zależy od zastosowań nawigacji satelitarnej.
Na tropie przygody
Na czym dziś polega geocaching? Od czasów Dave'a Ulmera główna idea nie zmieniła się. To gra terenowa polegająca na poszukiwaniu, przede wszystkim z użyciem GPS, „skarbów" ukrytych przez jej innych uczestników. „Skarbami" są skrzynki - wodoszczelne pojemniki, zawierające drobne przedmioty oraz dziennik.
Jak zacząć zabawę w geocaching? Na początek musimy wybrać skrzynkę, której będziemy poszukiwać. Bazy skrzynek znajdziemy w serwisach internetowych, takich jak opencaching.pl czy geocaching.pl. Na początku warto wybrać skrzynkę tradycyjną (czyli taką, której położenie jest dokładnie określone) i o niezbyt wysokim poziomie zadań i trudności terenu (określane są one w pięciostopniowej skali). Jeśli wybierzemy skrzynkę, którą niedawno ktoś odnalazł, mamy większą szansę, że nie została jeszcze zniszczona. Warto więc sprawdzić w bazie ostatnie zapisy jej dotyczące.
Przed wyruszeniem na wyprawę, poza zanotowaniem wszystkich szczegółów dotyczących skrzynki, dobrze jest przejrzeć mapę, żeby zapoznać się z terenem. Na wyprawę warto wziąć łopatkę i rękawice, przydać może się też zestaw naprawczy, na wypadek, gdyby skrzynka była uszkodzona (torebki foliowe, ołówek, nowy dziennik), a także jakiś przedmiot na wymianę. Najważniejszym wyposażeniem będzie oczywiście GPS. Możemy kupić oddzielne urządzenie lub - wykorzystując moduł GPS w swoim smartfonie - zainstalować aplikację, która pokazuje nasze położenie, a nierzadko jest także od razu zintegrowana z bazą ukrytych skrzynek. W wyborze odpowiedniej opcji pomogą nam forumowicze w jednym z poświęconych geocachingowi serwisów internetowych.
Las pełen niespodzianek
W internetowych bazach można znaleźć coraz więcej skrzynek ukrywanych w lasach, również przez samych leśników. Jest to bowiem jeszcze jeden sposób na przyciągnięcie turystów do lasów i pokazanie ich piękna. Chcąc znaleźć w bazie takie skrzynki, najlepiej w wyszukiwarce jako ich właściciela, podać "nadleśnictwo". Można też o nie zapytać w siedzibie nadleśnictwa. Każde takie pytanie będzie zachętą dla leśników, by przygotować na swoim terenie tego typu atrakcje dla turystów.
Kilkanaście skrzynek w najciekawszych miejscach swoich lasów ukryli np. leśnicy z Nadleśnictwa Katowice (RDLP Katowice). Opis każdej z nich przybliża przy okazji historię miejsca. Reakcje internautów są entuzjastyczne. Wysoko poprzeczkę zawiesili pracownicy Nadleśnictwa Lidzbark (RDLP Olsztyn). Ich skrytki w formie wyrzeźbionego ptaka zostały umieszczone w koronach drzew, 12-20 metrów nad ziemią. Zdobycie wszystkich, czyli przejście trasy "Tylko dla orłów", to nie lada wyzwanie.
Skrzynka z zagadką
Podczas zabawy w geocaching w lesie trzeba pamiętać o jednej, bardzo ważnej sprawie. Skrzynek nie można zakopywać! Rozkopywanie gruntu, a nawet rozgarnianie ściółki to niszczenie lasów. Jest to wykroczenie karane grzywną. Właśnie ze względu na ochronę lasów, niektóre serwisy internetowe nie pozwalają w swoich bazach na rejestrację skrzynek zakopanych w lesie.
Zgodnie ze zwyczajem, znalazca skrzynki powinien wpisać się w dzienniku, który zwykle jest w niej schowany. Można też wymienić znaleziony w skrzynce przedmiot lub dołożyć własny (zazwyczaj są to drobne zabawki, maskotki). W przypadku niektórych skrzynek celem samym w sobie jest przenoszenie ukrytych w nich przedmiotów z jednej lokalizacji do innej i śledzenie w serwisach internetowych tras, pokonywanych przez fanty. Po powrocie z każdej wyprawy powinniśmy opisać nasze poszukiwania z serwisie, w którym skrzynka była zarejestrowana, nawet jeśli nie udało jej się znaleźć.
Zabawę w poszukiwanie skrzynek można urozmaicać na różne sposoby. Żeby znaleźć skrzynkę multicache, trzeba pokonać etapy, a na każdym z nich otrzymuje się tylko część potrzebnych informacji. Z kolei skrzynka typu quiz wymaga rozwiązania zagadki: może to być łamigłówka, puzzle do ułożenia lub obliczenia. Skrzynki oznaczane są także dodatkowymi parametrami, które określają czego możemy spodziewać się na miejscu. Z pewnością na brak wrażeń nie będziemy narzekać.
Najnowsze aktualności
Wspólnie dla natury: transgraniczna współpraca na rzecz ochrony przyrody
Wspólnie dla natury: transgraniczna współpraca na rzecz ochrony przyrody
Tytuł projektu:
Wspólnie dla natury: transgraniczna współpraca na rzecz ochrony przyrody
Spoločne pre prírodu: Cezhraničná spolupráca ochrany prírody.
Projekt jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach programu Interreg Polska-Słowacja 2021-2027 w ramach Priorytetu 4. Współpraca instytucji i mieszkańców pogranicza.
Beneficjentami projektu są:
Partnerzy z Polski:
- Województwo Śląskie, Zespół Parków Krajobrazowych Województwa Śląskiego,
- Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe, Nadleśnictwo Ujsoły
Partnerzy ze Słowacji:
- Štátna ochrana prírody Slovenskej republiky, Správa Chránenej krajinnej oblasti Kysuce
- LESY Slovenskej republiky, štátny podnik, organizačná zložka OZ Tatry
Planowana realizacja zadania: kwiecień 2026 – luty 2027.
Plánovaná realizácia úlohy: apríl 2026 – február 2027.
Projekt odpowiada na rzeczywiste i zidentyfikowane potrzeby służb zarządzających obszarami chronionymi oraz lasami na obszarze wsparcia. Teren ten charakteryzuje się specyficznymi warunkami przyrodniczymi, kulturowymi i prawnymi, które wymagają wysokich kompetencji i ścisłej współpracy transgranicznej. Obszar pogranicza obejmujący teren Beskidów Zachodnich z racji swojej atrakcyjności krajobrazowo-przyrodniczej i dostępności jest szczególnie narażony na rosnącą presję turystyczną, która prowadzi do szeregu problemów środowiskowych. Zwiększony ruch turystyczny negatywnie oddziałuje na środowisko naturalne, powodując zaburzenia w funkcjonowaniu ekosystemów. Mimo istnienia różnorodnych form ochrony przyrody w regionie, nieodpowiednie zachowania turystów i brak odpowiedniej świadomości ekologicznej mieszkańców dodatkowo utrudniają skuteczną ochronę środowiska naturalnego. Projekt odpowiada na rosnące zapotrzebowanie na wysokiej jakości edukację przyrodniczą, skierowaną zarówno do lokalnych mieszkańców, jak i turystów licznie odwiedzających te tereny. Wzrost świadomości ekologicznej społeczeństwa sprawia, że coraz więcej obywateli interesuje się zasadami funkcjonowania instytucji publicznych, takich jak parki krajobrazowe czy nadleśnictwa. Projekt ma na celu poprawę współpracy między instytucjami a mieszkańcami pogranicza poprzez informowanie lokalnych społeczności i turystów o zasadach działania tych jednostek. Wspólne działania transgraniczne czterech jednostek odpowiedzialnych za zarządzanie terenami leśnymi i chronionymi: lasami państwowymi i parkami krajobrazowymi i ich odpowiednikami po stronie słowackiej w zakresie edukacji ekologicznej turystów i lokalnych mieszkańców, wzmocnienia działań prewencyjnych i budowania świadomości prawnej wśród lokalnych instytucji i władz samorządowych są konieczne, aby przeciwdziałać tym problemom. Wspólne działania partnerów mają na celu podniesienie świadomości ekologicznej mieszkańców oraz turystów, co wpłynie na ich odpowiedzialne zachowanie w obszarach chronionych. Wprowadzenie regularnych patroli transgranicznych oraz przeszkolenie pracowników partnerów w terenie przygranicznym umożliwi skuteczniejszą ochronę środowiska i pozwoli zmniejszyć negatywne skutki presji turystycznej, wpłynie na poprawę i jakość świadczonych usług administracyjnych, zwiększy reaktywność służb ochrony przyrody i służb leśnych na negatywne zachowania turystów i mieszkańców pogranicza. Projekt ma charakter kompleksowy, zintegrowany i dostosowany do specyfiki obszaru pogranicza. Zaplanowane działania odpowiadają zarówno na potrzeby instytucjonalne (wzmocnienie kompetencji pracowników, rozwój współpracy transgranicznej), jak i społeczne (edukacja, promocja zasad ochrony przyrody, poprawa komunikacji). Projekt promuje współpracę transgraniczną i wzajemne zrozumienie systemów ochrony środowiska, zwiększa bezpieczeństwo i skuteczność działań terenowych, angażuje społeczność lokalną i turystów w ochronę przyrody, wykorzystuje nowoczesne technologie i narzędzia edukacyjne, umożliwia realny transfer wiedzy między partnerami.
Projekt reaguje na skutočné a identifikované potreby služieb spravujúcich chránené územia a lesy v podporovanom regióne. Toto územie sa vyznačuje špecifickými prírodnými, kultúrnymi a právnymi podmienkami, ktoré vyžadujú vysoké kompetencie a úzku cezhraničnú spoluprácu. Pohraničná oblasť, zahŕňajúca územie Západných Beskýd, je vzhľadom na svoju krajinársku a prírodnú atraktivitu a dostupnosť zvlášť vystavená narastajúcemu turistickému tlaku, čo vedie k celej rade environmentálnych problémov. Zvýšený turistický ruch negatívne ovplyvňuje prírodné prostredie a spôsobuje narušenie fungovania ekosystémov. Napriek existencii rôznych foriem ochrany prírody v regióne zlé správanie turistov a nedostatočné ekologické povedomie obyvateľov sťažujú účinnú ochranu prírodného prostredia. Projekt reaguje na rastúci dopyt po kvalitnom prírodovednom vzdelávaní, zameranom ako na miestnych obyvateľov, tak na početných turistov navštevujúcich tento región. Rastúce ekologické povedomie spoločnosti spôsobuje, že čoraz viac občanov sa zaujíma o princípy fungovania verejných inštitúcií, ako sú chránené krajinné oblasti či správy lesov. Cieľom projektu je zlepšiť spoluprácu medzi inštitúciami a obyvateľmi pohraničia prostredníctvom informovania miestnych komunít a turistov o pravidlách fungovania týchto subjektov. Spoločné cezhraničné aktivity štyroch subjektov zodpovedných za správu lesných a chránených území - štátnych lesov a chránených krajinných oblastí a ich náprotivkov zo slovenskej strany - v oblasti environmentálneho vzdelávania turistov a lokálnych obyvateľov, posilnenia preventívnych činností a zvyšovania právneho povedomia medzi miestnymi inštitúciami a samosprávami sú nevyhnutné na prekonanie týchto problémov. Spoločné aktivity partnerov majú viesť k zvýšeniu ekologického povedomia obyvateľov a turistov, čo ovplyvní ich zodpovedné správanie v chránených oblastiach. Zavedenie pravidelných cezhraničných hliadok a školenie pracovníkov partnerov v pohraničnom území umožní efektívnejšiu ochranu životného prostredia a prispeje k zníženiu negatívnych dopadov turistického tlaku, zvýši kvalitu poskytovaných administratívnych služieb, zlepší reakcieschopnosť ochrany prírody a lesníckych služieb na negatívne správanie turistov a obyvateľov pohraničia. Projekt má komplexný, integrovaný charakter, prispôsobený špecifikám pohraničného územia. Naplánované aktivity reagujú ako na inštitucionálne potreby (posilnenie kompetencií zamestnancov, rozvoj cezhraničnej spolupráce), tak aj na spoločenské (vzdelávanie, propagácia zasad ochrany prírody, zlepšenie komunikácie). Projekt podporuje cezhraničnú spoluprácu a vzájomné porozumenie systémov ochrany životného prostredia, zvyšuje bezpečnosť a efektivitu terénnych aktivít, zapája miestnu komunitu a turistov do ochrany prírody, využíva moderné technológie a vzdelávacie nástroje, umožňuje reálny prenos znalostí medzi partnermi.
